Του ΣΑΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ sakisapostolakis0@gmail.com
Η λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου Θεσσαλονίκης είναι ακόμη ένας προστατευόμενος υδροβιότοπος που ξεπουλάει το ΤΑΙΠΕΔ. Πουλάει 151.483 τ.μ. μέσα στον υδροβιότοπο, στο ανατολικό τμήμα του Δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα, με προτεινόμενη χρήση την εγκατάσταση «logistics».
Μοναδική η αξία της περιοχής, αλλά για το σύνολο των κατοίκων της ευρύτερης Θεσσαλονίκης, όχι για 2-3 ιδιώτες που θα ωφεληθούν Πρόκειται για τμήμα μιας ευρύτερης προστατευόμενης περιοχής 330.000 στρεμμάτων, που είναι χαρακτηρισμένη ως Εθνικό Πάρκο από τον Μάιο του 2009 με ΚΥΑ που υπογράφουν οι τότε υπουργοί Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης, Περιβάλλοντος - Χωροταξίας και Δημοσίων Εργων Γιώργος Σουφλιάς, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σωτήρης Χατζηγάκης, Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Αναστάσης Παπαληγούρας και Μακεδονίας - Θράκης Σταύρος Καλαφάτης. Η περιοχή εντάσσεται επίσης στο δίκτυο NATURA 2000 ως ζώνη ειδικής προστασίας για τα πουλιά.
Οπως αναφέρει η ΚΥΑ: «Σκοπός της παρούσας απόφασης είναι η προστασία, διατήρηση και διαχείριση της φύσης και του τοπίου, ως φυσικής κληρονομιάς και πολύτιμου εθνικού φυσικού πόρου "των υγροτόπων Αξιού, Γαλλικού, Λουδία, Αλιάκμονα, Αλυκών Κίτρους και Λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου, η χερσαία και θαλάσσια περιοχή των εκβολών των ποταμών Αξιού, Γαλλικού, Λουδία Αλιάκμονα, των Αλυκών Κίτρους, της Λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου και της ευρύτερης περιοχής τους", που διακρίνονται για τη μεγάλη βιολογική, οικολογική, αισθητική, επιστημονική, γεωμορφολογική και παιδαγωγική τους αξία, με το χαρακτηρισμό τους ως "ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ". Ειδικότερα επιδιώκεται η διατήρηση και διαχείριση των σπανίων οικοτόπων και των ειδών χλωρίδας και πανίδας και κυρίως της ορνιθοπανίδας που συντίθεται από αρκετά σημαντικά είδη».
Αυτή την προστατευόμενη από ελληνική και ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία περιοχή επέλεξε να πουλήσει το ΤΑΙΠΕΔ με προτεινόμενη χρήση την εγκατάσταση υπηρεσιών «logistics». Παρά το ότι η ανέγερση τέτοιων μεγάλων κτηρίων και εγκαταστάσεων μέσα σε προστατευόμενες περιοχές απαγορεύεται από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Γι' αυτό άλλωστε, πρόσφατα, επιβλήθηκε πρόστιμο σε ιδιοκτήτη καντίνας που επέλεξε να τη «στήσει» παράνομα στην περιοχή της λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου.
Στην περιοχή έχει απομείνει το τελευταίο κοπάδι νεροβούβαλων. Τώρα το ΤΑΙΠΕΔ τούς βάζει στο στόχαστροΠαράλληλα, στην άλλη πλευρά του πάρκου, ένας οικοδομικός συνεταιρισμός της Πιερίας επιχειρεί εδώ και 3 χρόνια να οικοδομήσει έναν οικισμό, το 60% του οποίου θα καταλάβει χώρος του Εθνικού Πάρκου. Σύμφωνα με τη βιολόγο και συντονίστρια του Εθνικού Πάρκου του Δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα, Στέλλα Βαρελτζίδου, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει στείλει ερώτημα στο ΥΠΕΚΑ, με το οποίο ζητά πληροφορίες για το αν και κατά πόσο ο οικισμός αυτός καταλαμβάνει μέρος του Εθνικού Πάρκου και της περιοχής NATURA 2000. Τη στιγμή δηλαδή που σε έναν απλό ιδιοκτήτη καντίνας επιβάλλεται πρόστιμο για εγκατάσταση και λειτουργία καντίνας μέσα στο Εθνικό Πάρκο, τη στιγμή που η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ρωτά το ΥΠΕΚΑ αν ένας υπό ανέγερση οικισμός θα καταλάβει έκταση του Εθνικού Πάρκου, έρχεται η ίδια η ελληνική κυβέρνηση, διά του ΤΑΙΠΕΔ, να πουλήσει μέρος του Εθνικού Πάρκου, το οποίο η ίδια ζήτησε από την Ε.Ε. να το εντάξει στο δίκτυο NATURA 2000.
Πέραν αυτών όμως, τονίζει η Στ. Βαρελτζίδου, η όλη περιοχή δεν έχει καμία απολύτως υποδομή, η οποία θα ήταν απαραίτητη για τη λειτουργία αυτού του κέντρου logistics. Δεν έχει αποχετευτικά δίκτυα και δίκτυα ύδρευσης, φωτισμού και όλα τα απαραίτητα για μία τέτοια δραστηριότητα. Αντίθετα, έχει υποδομές απαραίτητες για το πότισμα των ορυζώνων. Οπως δίκτυα άρδευσης κ.λπ. Γι' αυτό άλλωστε η περιοχή είναι γεμάτη κουνούπια και άρα εντελώς ακατάλληλη για οποιαδήποτε δραστηριότητα τύπου «logistics» ή άλλου επαγγέλματος. «Μια τέτοια εγκατάσταση, σαν αυτήν που προτείνει το ΤΑΙΠΕΔ στη λιμνοθάλασσα, θα μπορούσε κάλλιστα να λειτουργήσει οπουδήποτε αλλού, όπως π.χ. στη Βιομηχανική Περιοχή Σίνδου, όπου υπάρχουν όλα τα απαραίτητα δίκτυα. Αλλά η λιμνοθάλασσα του Καλοχωρίου είναι εντελώς ακατάλληλη για κάτι τέτοιο, ακόμη και αν δεν ήταν προστατευόμενη περιοχή», επισημαίνει η Στ. Βαρελτζίδου. Οπως λέει, η περιοχή του Εθνικού Πάρκου προσφέρεται για ήπιες μορφές τουρισμού, όπως πεζοπορία, ποδηλασία και παρατήρηση πτηνών, κάτι για το οποίο υπήρξε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον σε ειδική έκθεση που έγινε μόλις πρόσφατα στην Αγγλία και στην οποία συμμετείχε ο Φορέας Διαχείρισης του Δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα. Η πολύ κοντινή του απόσταση από τη Θεσσαλονίκη αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα προς αυτού του είδους την τουριστική ανάπτυξη.
Προσθέτει επίσης ότι αν και η εγκατάσταση logistics δεν είναι μια ρυπογόνα δραστηριότητα και χωροθετείται σε μια «γωνιά» του Εθνικού Πάρκου, ωστόσο ο όγκος της εγκατάστασης, η μεγάλη κατάληψη χώρου του οικοσυστήματος, θα έχει επιπτώσεις στα ενδιαιτήματα των προστατευόμενων πουλιών, στις περιοχές στις οποίες φωλιάζουν και γεννούν τα αβγά τους, κι αυτό θα έχει επίπτωση στη ζωή όλων των ειδών του Εθνικού Πάρκου.
Στην περιοχή βρίσκουν καταφύγιο 18 παγκοσμίως απειλούμενα είδη σε σύνολο 25 ειδών που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, 24 απειλούμενα είδη σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, 210 είδη που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της Οδηγίας 79/409 για τα άγρια πουλιά, 72 είδη που περιλαμβάνονται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Σπονδυλόζωων της Ελλάδας (ΕΟΕ και ΕΖΕ 1992). Αιτίες είναι η μεγάλη και ενιαία έκταση του υγροτόπου, η κομβική θέση του, καθώς ο Αξιός αποτελεί κύρια μεταναστευτική οδό στον άξονα Βορρά - Νότου, ενώ όλοι οι παράκτιοι υγρότοποι είναι σημαντικοί για τη στάθμευση των πουλιών στη μετανάστευση, οι πολλές καθημερινές μετακινήσεις υδρόβιων πουλιών μεταξύ των υγροτόπων που βρέχονται από τον Θερμαϊκό (Λιμνοθάλασσα Επανομής, Αλυκή Αγγελοχωρίου, Αλυκή Κίτρους) αλλά και από και προς τις λίμνες Κορώνεια και Βόλβη, η ποικιλία των οικοτόπων (παραποτάμια δάση, λιμνοθάλασσες, λασποτόπια, αλμυρόβαλτοι, καλαμώνες, έλη γλυκού νερού, κανάλια και ποτάμια κ.λπ). Μεταξύ των πτηνών συγκαταλέγονται ο μαυροκέφαλος γλάρος, οι ερωδιοί, ο θαλασσαετός (ο μεγαλύτερος αετός στη χώρα μας και στην Ευρώπη, με άνοιγμα φτερών 190-240 εκατ.), ο αργυροπελεκάνος, το φλαμίνγκο (φοινικόπτερο) και ο στρειδοφάγος.
Στην ευρύτερη προστατευόμενη περιοχή έχουν καταγραφεί 31 είδη θηλαστικών, όπως βίδρα, λύκος, τσακάλι, αγριόγατα, ασβός, αλεπού, σκαντζόχοιρος, μυοκάστορας. Επιπλέον, εκεί ζει το μοναδικό κοπάδι νεροβούβαλων που έχει απομείνει στην προστατευόμενη περιοχή. Αλλά και αγέλες με άγρια άλογα, που έχουν γίνει σύμβολο της περιοχής, για το πολύ όμορφο θέαμα που προσφέρουν στους επισκέπτες.
Επίσης έχουν καταγραφεί 29 είδη ερπετών (χελώνες, φίδια, σαύρες) και 10 αμφιβίων (φρύνοι, βάτραχοι και τρίτωνες).
